2

Noten leren lezen piano? Uitleg van de noten + 6 Tips om ze snel te leren:

Als je door noten leren lezen piano wilt spelen, dan zit je hier goed.

In dit artikel ga ik dieper in op de noten die er zijn voor de piano, en hoe je deze het beste kunt aanleren.

Je kunt namelijk slimmigheidjes gebruiken om noten leren lezen sneller onder de knie te krijgen.

Als je die toepast, dan bespaar je jezelf niet alleen veel tijd, maar ook een hoop frustratie. Zo kun je eerder beginnen met waar het allemaal om draait: Piano spelen!

noten leren lezen piano

Dit moet je weten voordat je kan noten leren lezen

De 88 toetsen op je piano heten samen het klavier. 

Hoe verder je naar rechts gaat op het klavier, hoe hoger de de tonen worden en hoe verder je naar links gaat hoe lager de tonen worden.

Daarbij is er een onderscheid te maken tussen de toetsen, er zijn namelijk zwarte en witte.

In deze afwisseling van zwarte en witte toetsen zit een patroon, de zwarte toetsen zijn verdeelt in groepjes van twee en drie. Deze groepjes komen om en om voor op het klavier.

Om verwarring te voorkomen heeft elke toets een naam.

Niet alle 88 toetsen hebben een eigen naam, er zijn een aantal dezelfde namen die voor een hoge en een lage toon kunnen worden gebruikt.

De witte toetsen

Dit zijn de namen van de witte toetsen:

  • A
  • B
  • C
  • D
  • E
  • F
  • G

Dat is gelukkig makkelijk te onthouden omdat het evenredig is aan het alfabet. Om te onthouden wáár deze toetsen zitten kun je hiermee beginnen:

  1. De witte toets voor een groepje van twee zwarte toetsen is een C
  2. De witte toets voor een groepje van drie zwarte toetsen is een F

Zo kun je ook de rest van de voor- en tussenliggende toetsen weten. Ga eenvoudig het alfabet af en als je bij de G bent begin je weer met een A.

Dus rechts van de C zit de D en rechts van de D zit de E en ga zo maar door, zie ook bijgaand plaatje:

De zwarte toetsen

De zwarte toetsen hebben namen die afgeleid zijn van de witte toetsen. Dus als je de witte toetsen kent, dan is het makkelijk om er de juiste zwarte toets bij te vinden.

De eerste zwarte toets rechts van de C wordt een cis genoemd. Dit wordt uitgesproken als sies.

Cis begint niet voor niets met een C, deze zwarte toets hoort bij de witte toets die C heet.  De -is in cis geeft aan dat je vanaf de witte C-toets een toets naar rechts bent opgeschoven.

Naar rechts zijn de tonen hoger en de zwarte toetsen geven halve tonen aan, dus je bent een halve toon hoger gegaan met cis.

Als je vervolgens de zwarte toetsen rechts van de andere witte toetsen bij langs gaat, dan heten deze:

  • Dis
  • Fis
  • Gis
  • Ais

De oplettende kijker heeft gezien dat er rechts van de E geen zwarte toets zit, dus daar is dan ook geen naam voor nodig.

De andere kant op

We hebben nu de zwarte toetsen vanuit de witte toetsen naar rechts benoemd. Je kunt ze ook vanuit de witte toetsen naar links benoemen, en dan krijgen de zwarte toetsen andere namen.

Links van de witte toets B zit dan de zwarte toets ‘bes’. Bes begint met B, zo kun je zien dat hij daar bij hoort. De -es in bes geeft aan dat je vanaf de witte B-toets een toets naar links bent opgeschoven.

Naar links zijn de tonen lager en de zwarte toetsen geven halve tonen aan, dus je bent een halve toon lager gegaan met bes.

De volgende zwarte toetsen heten van rechts naar links achtereenvolgens:

  • As
  • Ges
  • Es
  • Des

Het klinkt misschien onlogisch, maar de zwarte toetsen hebben dus twee namen. Maar dit heeft wel degelijk nut; Je kunt zo precies zien van welke noot de zwarte toets wordt afgeleid, en of je dus omhoog of omlaag moet.

Noten leren lezen en je pianovaardigheden verbeteren? Bekijk dan deze online piano cursus (momenteel een aanbieding) >>

Met noten leren lezen piano spelen

Nu je weet welke toetsen van het klavier bij welke noten horen – ok, misschien moet je het nog eens doorlezen om het echt te onthouden – nu kun je ook leren hoe je de noten vanaf papier met de piano moet spelen.

Als eerste moet je weten wat een notenbalk is. Dit zijn de streepjes waarop de muzieknoten worden gezet, om te laten zien waar deze noten zitten in verhouding tot elkaar.

Een notenbalk bestaat uit vijf lijnen die horizontaal onder elkaar staan.

Elke noot wordt als een rondje tussen of op één van de vijf strepen gezet. Elke noot (rondje) staat voor een witte toets.

Noten die onderin de notenbalk staan zijn de lage tonen, en telkens als de noot wat hoger wordt gezet, klinkt de toon ook hoger.

Telkens als je een witte toets van de piano naar rechts opschuift en de toon dus iets hoger wordt, gaat de noot op de notenbalk ook één stapje hoger. Je kunt dat hier goed zien:

Je ziet dat de stapjes van de noten om en om steeds iets hoger gaan; Op de lijn, tussen de lijn, op de lijn, tussen de lijn etc. Als de noot helemaal bovenaan wordt weergegeven, dan zit deze nog net op de lijn.

Als er toch hogere of lagere noten gespeeld moeten worden dan er op de 5 lijnen passen, dan worden er voor die noten een een klein lijntje gezet. Hierdoor kun je beter zien waar de noot staat en zweeft hij niet in het luchtledige.

Deze kleine lijntjes heten hulplijnen:

Op deze manier kunnen er zo veel noten bij gezet worden als maar nodig is voor het stuk dat er mee gespeeld moet worden.

Noten met toetsen verbinden

Om nou te bepalen welke toets op de piano bij welke noot hoort, wordt er gewerkt met zogenaamde muzieksleutels. Deze muzieksleutels worden in het begin van de notenbalk geplaatst, zodat je gelijk weet welke toetsen je moet aanslaan.

Als eerste zal ik je de G-sleutel uitleggen. Dit wordt ook wel de vioolsleutel genoemd. Met de G sleutel wordt de G-toets bedoelt die aan de rechterkant van het midden van het klavier zit:

En als je weet welke G met de daarbij horende toets wordt bedoelt, kun je ook bedenken waar de rest van de noten met de daarbij behorende toetsen zitten.

Dan is er nog een andere muzieksleutel, en dat is de F-sleutel die ook wel bassleutel wordt genoemd.

Met de F sleutel met de twee stippen wordt de F-toets bedoelt die aan de linkerkant van het midden van het klavier zit:

En net als bij de G-sleutel; Als je nu weet waar de F zit op het klavier, kun je ook bedenken waar de rest van de noten en toetsen zitten.

Noten leren lezen en je pianovaardigheden verbeteren? Bekijk dan deze online piano cursus (momenteel een aanbieding) >>

Een filmpje over noten en muzieksleutels

In dit filmpje wordt heel duidelijk uitgelegd hoe noten lezen en muzieksleutels precies werken:

Twee handen – twee notenbalken

Je hebt twee handen, en daarom heb je ook twee notenbalken nodig om beide handen aan het werk te houden.

Deze beide balken staan onder elkaar, waarbij over het algemeen de onderste balk voor de linkerhand is en de bovenste balk voor de rechterhand:

Het is een misverstand als er wordt gezegd dat de rechterhand altijd de G-sleutel speelt, en de linkerhand de F-sleutel.

Het is namelijk zo dat de F-sleutel voor de lage noten staat en de G-sleutel voor de hoge noten.

Natuurlijk speel je meestal met je rechterhand de hoge noten, omdat deze ook rechts zitten, en met je linkerhand de lage noten omdat deze links zitten.

Het kan zomaar zijn dat je rechterhand zo ver naar links komt dat er noten worden gespeeld in de F-sleutel. En soms speelt je linkerhand zo ver naar rechts, dat hij noten in de G-sleutel speelt.

Laten we de zwarte toetsen niet vergeten

Om aan te geven dat de zwarte toetsen moeten worden aangeslagen, worden hier geen noten voor getekend maar b en # (mol en kruis):

  • Zie je een mol voor een noot? Speel dan de eerste toets links van de witte toets die bij de noot hoort. Dit is vaak een zwarte toets, maar dat is niet altijd zo.
  • Zie je een kruis voor een noot? Speel dan de eerste toets rechts van de witte toets die bij de noot hoort. Meestal is ook dit een zwarte toets.

Handigheidjes om met noten leren lezen piano te spelen – 6 tips

Het is best moeilijk om noten te leren lezen. Dat doe je niet zomaar even, en de één heeft er meer moeite mee dan de ander.

Om je daar wat bij te helpen vertel ik je hieronder enkele tips die je kunt gebruiken om het noten leren lezen makkelijk en snel onder de knie te krijgen.

Noten leren lezen piano tip 1: Begin met enkele noten

Als je eerst maar een paar noten weet te combineren met de toetsen, dan kun je daarna de andere noten die er in de buurt zitten uitrekenen.

Als je zo telkens wat meer noten leert spelen op de piano, ken je op den duur alles. En hoe meer noten je kent, hoe makkelijker het wordt om de anderen er bij te leren.

Die andere noten moet je namelijk nu nog telkens uitrekenen, maar dat heb je straks zo vaak gedaan dat je ze automatisch gaat herkennen.

Noten leren lezen piano tip 2: Ga zelf noten schrijven

Zoek de noten die je aan het leren op in een muziekstuk.

Net als wanneer je de 7 verschillen in een plaatje moet opzoeken, kan dit een leuke manier zijn om de noten te leren herkennen.

Als je ze hebt gevonden schrijf je ze over op een stuk papier met een notenbalk. Op die manier maak je je de noten helemaal eigen.

Noten leren lezen piano 3: Maak voor jezelf ezelsbruggetjes

Je kan voor jezelf handigheidjes bedenken om de noten sneller te herkennen.

Als ze bijvoorbeeld aldoor tegen elkaar zitten inde notenbalk, dan kun je telkens één witte toets overslaan. Als er een ruimte van een halve noot tussen de noten zit, dan kun je telkens twee witte toetsen overslaan.

Als je op die manier patronen leert maken, wordt het veel makkelijk om de noten aan de juiste toetsen te linken.

Noten leren lezen piano tip 4: Gebruik muziekstukken als puzzels

Pak een muziekstuk die op papier staat en schrijf bij alle noten de bijbehorende namen er onder.

Zorg dat je ook een nakijk papiertje hebt waar alle goede namen van de noten op staan zodat je kan zien of je het goed gedaan hebt.

Zo kun je spelenderwijs gewend raken aan de noten.

Noten leren lezen en je pianovaardigheden verbeteren? Bekijk dan deze online piano cursus (momenteel een aanbieding) >>

Noten leren lezen piano tip 5: Maak er een spelletje van

Je kunt er ook daadwerkelijk een spel van maken door alle noten op een apart papiertje te tekenen in een notenbalkje.

Op de achterkant van het papiertje zet je de naam van de noot.

Schud de papiertjes door elkaar en probeer de noten te benoemen die je ziet. Je kunt jezelf controleren door op de achterkant van het kaartje te kijken.

En dit kun je natuurlijk ook omdraaien; Lees welke naam van een noot er op het papiertje staat en teken deze uit. Controleer jezelf door op de achterkant van het papiertje te kijken.

Noten leren lezen piano tip 6: Ga liedjes uitschrijven

Je hoeft de liedjes niet zelf te componeren, maar bedenk een eenvoudig liedje en schrijf die in noten uit.

Denk hierbij aan liedjes als ‘Slaap kindje slaap’ of ‘O denneboom’.

Probeer de liedjes vervolgens ook op de piano te spelen en tover die glimlach op je gezicht als je hoort dat het gelukt is 😉

Noten leren lezen is niet noodzakelijk

Wat zeg je me nou? Ik hoef niet persé noten te leren lezen?

Nee.

Er is nog een andere manier om piano te leren spelen en dat is op basis van akkoorden. 

Deze manier van spelen is veel makkelijker aan te leren, waardoor je sneller complete liedjes kan spelen.

Maar het gaat er om dat jij piano leert spelen op de manier die jou het beste past. Als je er nu aan toe bent om piano te leren spelen op basis van bladmuziek en daarvoor noten wilt leren, dan moet je dat gaan doen.

Maar als je net gaat beginnen met piano spelen, dan wil ik je deze optie niet onthouden.

Het ene sluit het andere niet uit

Het wil niet zeggen dat als je leert spelen op basis van akkoorden dat je dan niet meer kan leren spelen op basis van bladmuziek.

Sterker nog, als je eenmaal kan spelen op basis van akkoorden, zal noten leren ook makkelijker worden omdat je al gevoel hebt met de piano.

In deze video wordt je alles uitgelegd door bekende pianist Cor Bakker:

Of je nou op basis van noten leren lezen piano leert spelen of op basis van akkoorden, ik wens je alle succes toe.

Hoe meer mensen piano leren spelen, hoe beter!

Click Here to Leave a Comment Below 2 comments