De voor- en nadelen van een akoestische piano

Veel mensen denken bij een piano als eerste aan een akoestische piano.

De akoestische piano maakt zijn klanken door een mechaniek in de piano, dit in tegenstelling tot de digitale piano die zijn klanken elektronisch produceert.

De manier waarop de akoestische piano zijn klanken maakt zorgt ervoor dat deze een heel eigen geluid heeft.

De meeste pianisten die al wat verder gevorderd zijn geven de voorkeur aan dit speciale geluid. Maar ook als beginnende pianist kun je goed piano leren spelen op dit instrument. Daarvoor zijn deze online pianolessen uiterst geschikt.

In dit artikel worden alle voor- en nadelen van een akoestische piano behandelt, ook in vergelijking met een digitale piano. Tevens wordt er aandacht besteed aan de aankoop van dit geweldige muziekinstrument.

akoestische piano

Eigenschappen van de akoestische piano

Een akoestische piano kan zowel een slaginstrument, een toetsinstrument als een snaarinstrument worden genoemd.

In feite zitten alle aspecten van deze instrumenten in de piano verwerkt, maar de meest gebruikte aanduiding is toch toetsinstrument.

Juist vanwege de aanwezigheid van snaren in combinatie met hamers die daarop slaan, maakt dat dit instrument een heel eigen klank heeft.

Deze klank wordt door bijvoorbeeld digitale piano’s heel erg goed nagebootst, maar dit lukt niet 100%.

De geoefende pianist kan het verschil goed horen tussen een akoestische en een elektronische piano.

Het ontstaan

De akoestische piano is ontstaan uit de fortepinao, met deze piano kon er een keuze gemaakt worden of er hard (= forte) of juist zacht (= piano) werd gespeeld.

De fortepiano is ook het instrument waar Mozart al zijn stukken op geschreven en gespeeld heeft.

Ook met de huidige akoestische piano’s kan er gekozen worden tussen een luide toon of juist een zachtere. Zodra er een toets met veel kracht wordt aangeslagen, wordt er via een mechaniek een hamer tegen een snaar aangeslagen.

Wordt de toets met minder kracht ingedrukt, dan slaat de hamer ook met minder kracht tegen de snaar waardoor een zachter geluid ontstaat.

Als je dus de term fortepiano tegenkomt, dan wordt hiermee de eerste piano aangeduid.

Twee soorten akoestische piano

In feite zijn er twee soorten van de akoestische piano. Binnen deze twee soorten zijn er nog wel variaties, maar er zijn twee hoofdgroepen: De buffetpiano en de vleugel.

De buffetpiano is de akoestische piano die veel pianisten in huis hebben staan. Hij heeft wel wat weg van een buffetkast.

Ook de vleugelpiano is een bekende verschijning door zijn grote omvang en mooie lijnen. Misschien is het bekendste aan een vleugelpiano nog wel de klep die aan de bovenkant omhoog kan om het geluid goed te laten horen.

Behalve het uiterlijk zijn er nog een paar belangrijke verschillen tussen deze twee soorten piano’s:

Buffetpiano of huiskamerpiano

  • De huiskamerpiano die ook wel pianino wordt genoemd, heeft de snaren verticaal in de klankkast gespannen. Dit zorgt er voor dat het een compact geheel blijft en de achterkant vlak is.
  • Dit maakt ook dat deze akoestische piano vaak tegen een muur wordt geplaatst.
  • De hamers die tegen de snaren slaan doen dit bij deze piano vanaf de zijkant.
  • De buffetpiano produceert minder geluid dan een vleugel, waardoor deze ook meer geschikt is als oefeninstrument.

Vleugel

  • Een vleugel wordt ook wel een vleugelpiano genoemd, en deze heeft de snaren horizontaal in de klankkast gespannen.
  • Dit maakt dat deze akoestische piano een veel grotere ruimte inneemt, en dus minder in woonhuizen terug te vinden is.
  • In deze piano slaan de hamers vanaf de onderkant tegen de snaren, wat ook weer een andere techniek van het mechanisme vereist dan bij de andere soort piano het geval is.
  • Daarnaast produceert een vleugel veel meer geluid dan een buffetpiano waardoor het een geschikter instrument is voor bijvoorbeeld concerten.

De noemer piano

Er zijn mensen die beweren dat alleen een buffetpiano een echte piano kan worden genoemd. Er wordt door hen een onderscheid gemaakt tussen een piano en een vleugel.

In de volksmond worden beide instrumenten een piano genoemd, wat ook terecht is.

Of er nou op een huiskamerpiano of op een vleugel wordt gespeeld, voor beide gelden termen als pianist en pianoconcert.

Belangrijke onderdelen van een akoestische piano

Zoals eerder genoemd zorgt het klavier er voor dat er een mechanisme in werking wordt gesteld als er op gespeeld wordt.

De hamers en de snaren zijn beide belangrijke onderdelen in dit proces.

Aan de hamers zitten twee lagen vilt die onder grote kracht op de hamerkoppen worden bevestigd met lijm. Hoe harder het vilt, hoe harder de klank zal zijn.

De klank kan scherper gemaakt worden door het opschuren van het vilt. Als de klank juist wolliger moet worden, dan worden er met een naald klein gaatjes in het vilt geprikt. Door deze gaatjes wordt het vilt minder hard en minder gespannen.

Deze veranderingen die in het vilt kunnen worden aangebracht heet intoneren.

De zangbodem

Als de hamer tegen de snaar slaat, worden de trillingen die dan ontstaan door twee kammen naar de zangbodem overgebracht.

De zangbodem gaat daardoor mee resoneren – wat ook wel ‘zingen’ wordt genoemd, waardoor het geluid voller klinkt.

Er wordt gebruikt gemaakt van twee kammen:

  1. Een kam voor de midden tonen en hoge tonen
  2. Een baskam voor de lage tonen

Voor de midden en hoge tonen zijn er in plaats van één, twee en soms wel drie snaren geplaatst. Dit zorgt er voor dat deze tonen extra luid klinken.

Het linkerpedaal

Een akoestische piano heeft soms twee en soms drie pedalen die ter hoogte van de voeten in het midden van de piano zitten. Iedere pedaal heeft zijn eigen functie.

Het linkerpedaal zorgt er bij de buffetpiano voor dat de hamers in hun beginstand dichter bij de snaren komen te staan. Doordat de hamers een minder grote afstand kunnen overbruggen, kan er ook minder kracht gezet worden en is het geluid dus zachter.

Bij een vleugel zorgt dit pedaal er voor dat alle hamers een stukje opschuiven. Hierdoor slaan de hamers nog maar tegen één of twee snaren, in plaats van tegen twee of drie. Ook dit zorgt voor een minder hard geluid.

Het rechterpedaal

Het rechterpedaal wordt ook wel het sustainpedaal genoemd. Als dit pedaal wordt ingetrapt dan klinkt de toon door, die op dat moment wordt aangeslagen op het klavier.

Dat komt doordat met het indrukken van dit pedaal alle dempers op de snaren worden getild.

Deze dempers zouden anders na het loslaten van de betreffende toets weer tegen de snaar terugvallen waardoor de toon niet meer zou klinken.

Als wordt genoemd dat er ‘met pedaal’ gespeeld dient te worden, dan gaat het om het rechter pedaal.

Het middelste pedaal

Er zijn ook piano’s met drie pedalen. Het derde pedaal is dan degene die in het midden zit.

De functie van dit derde pedaal kan verschillen.

Zo kan dit pedaal er voor zorgen dat de akoestische piano in een oefenstand wordt gezet. Als het pedaal dan wordt ingedrukt, komt er een strook vilt tussen de hamers en de snaren te zitten.

Deze strook vilt zorgt er voor dat de hamer niet meer zo hard tegen de snaren aan slaat.

Dit is vooral handig als je aan het oefenen bent en wilt voorkomen dat anderen last hebben van het geluid. De meeste buffetpiano’s zijn van een dergelijke oefenstand voorzien.

Daarnaast kan het middelste pedaal er ook voor dienen om de op dat moment aangeslagen toetsen te laten doorklinken. Deze functie is echter vooral weggelegd voor vleugels van een groter formaat. Maar een enkele staande piano is hier ook van voorzien.

Het klavier

Alle toetsen samen wordt het klavier genoemd. Bijna alle akoestische piano’s hebben 88 toetsen. Hiermee kunnen 7 octaven worden gespeeld inclusief een kleine terts.

Het klavier is een afwisseling van witte (52) en zwarte (36) toetsten.

Iedere toets produceert een eigen klank en iedere klank wordt anders genoemd. De witte toetsen worden met A tot en met G aangeduid.

De zwarte toetsen zorgen telkens voor een klank van een halve toon hoger of lager.

Onderhoud van een akoestische piano

Een akoestische piano dient ieder jaar één of twee keer gestemd te worden. Meestal krijgen de piano’s aan het einde van de zomer en aan het einde van de winter een stembeurt.

De temperatuur en luchtvochtigheid hebben een grote invloed op een akoestische piano als het gaat om de ontstemming. Maar ook als een piano vaak bespeeld wordt is dit hierop van invloed.

Hoe vaker én met hoe meer kracht de hamers tegen de snaren aan slaan, hoe sneller de piano ontstemt kan raken.

Het stemmen van een piano is een specialistisch karwei die enkel hiervoor opgeleide monteurs kunnen uitvoeren. De tonen moeten namelijk niet zomaar op de juiste hoogte worden gebracht, maar dienen onderling op elkaar afgestemd te worden.

Dergelijke pianostemmers kunnen ook goed zien of een piano eventueel aan ander onderhoud toe is. Alles wat gebruikt wordt kan immers slijten.

Overige mechaniek

Ook de rest van de mechanische onderdelen van een akoestische piano dienen zo nu en dan nagekeken te worden. Hiervoor wordt vaak eens per jaar aangehouden.

Dit zijn zaken waar naar gekeken kan worden tijdens een dergelijke onderhoudsbeurt:

  • Vertoont het klavier geen oneffenheden
  • Werken de pedalen nog naar behoren
  • Zijn de hamerkoppen nog in goede conditie of dienen de viltlagen aangepast te worden
  • Zit er roest op de snaren
  • Hebben de stempennen nog genoeg grip ten opzichte van het stemblok
  • Heeft de zangbodem nog de juiste spanning
  • Globale check op scheurtjes of andere onvolkomenheden in de rest van de onderdelen

Schoonmaken

Misschien is het van de meeste mensen niet het meest favoriete klusje, maar ook een piano dien je regelmatig schoon te maken.

Zowel van buiten als ook zo nu en dan van binnen. Zorg dat je het van binnen schoonmaken wel erg voorzichtig doet en de onderdelen niet te hard aanraakt waardoor deze uit de goede positie kunnen gaan staan.

Vooral de toetsen kunnen vuil worden door de vele aanrakingen ervan met de handen. Neem het klavier dus regelmatig af, en ook kan de kast zo nu en dan afgenomen en gepoetst worden.

Alle voor- en nadelen op een rij

Hoewel een akoestische piano een fantastisch mooi instrument is, heeft hij ook zijn nadelen. Het is daarom goed om de voor- en de nadelen tegen elkaar af te kunnen wegen.

Het moge duidelijk zijn dat ten opzichte van een elektrische piano de akoestische piano niet te overwinnen is in originaliteit en beleving.

Aan de andere kant is het een log instrument, met maar enkele functies.

Voordelen akoestische piano

  • Er gaat niets boven deze piano als het gaat om het echte piano geluid, daar kan geen elektrische piano aan tippen.
  • Ook het bespelen geeft een ander gevoel als bij een elektrische piano, je voelt de tonen in de toetsen trillen, en ook de toetsen zelf voelen anders aan.
  • De akoestische piano is sterk en kan generaties lang meegaan, waardoor steeds meer mensen (opnieuw) kiezen voor dit soort piano’s.
  • Vanwege de robuustheid zijn ze ook tweedehands nog in goede staat te vinden waardoor je voor weinig geld een goede akoestische piano kunt kopen.

Nadelen akoestische piano

  • Als je een akoestische piano vergelijkt met bijvoorbeeld een keyboard, dan is die eerste toch nog behoorlijk prijzig.
  • Je moet er plek voor hebben om hem in huis te kunnen hebben, hij is van behoorlijke afmetingen (een vleugel helemaal)
  • In vergelijking met een keyboard is hij ook aan de zware kant, waardoor ‘even’ verplaatsen er niet in zit.
  • Een akoestische piano dien tweemaal per jaar gestemd en eenmaal per jaar nagekeken te worden, wat extra kosten met zich meebrengt.
  • In tegenstelling tot een keyboard zitten er maar weinig functies op.

Vooral als beginner is het dus verstandig om verder te kijken dan enkel akoestische piano’s. Het kan je een hoop geld en moeite besparen!

Een akoestische piano of een elektrische piano?

Stel je wilt piano leren spelen, dan heb je niet alleen kwalitatieve pianolessen nodig, maar ook een goede piano om het op te leren.

Dit geldt overigens niet alleen voor beginners maar ook voor gevorderden.

Als je verder wilt komen en beter wil leren spelen, dan zal je moeten blijven oefenen. De vraag is alleen of je voor een akoestische piano of een elektrische dan wel digitale piano moet gaan.

Afweging maken

Hierboven werden al de voor- en nadelen van een akoestische piano aangegeven. Kijk dus eerst of je de voordelen vind opwegen tegen de nadelen, dan ben je al een heel eind op weg.

Daarnaast is het zo dat bijvoorbeeld een keyboard echt veel meer opties bied dan een akoestische piano.

Met een keyboard of elektrische piano kan je in je eentje een heel orkest nadoen. Je hebt dan wel een kwalitatieve elektronische piano nodig, maar de kosten van een dergelijk instrument zijn bijna net zo hoog als een relatief goedkope akoestische piano voor beginners.

Voor beginners

Het is natuurlijk maar de vraag of de beginner ook met een keyboard of digitale piano uit de voeten kan.

Het antwoord is volmondig: Ja.

Ook al heeft een keyboard misschien minder toetsen dan een akoestische piano, het is uitstekend geschikt om piano op te leren spelen.

Hoewel veel gevorderde pianisten een akoestische piano thuis staan, ze kiezen daarnaast vaak ook nog voor een elektronische variant.

Dit komt omdat de elektronische piano zo veel meer functies heeft waar ook zij goed van willen profiteren.

Voordelen elektrische piano

Dit zouden redenen kunnen zijn om toch voor een keyboard of een digitale piano te gaan:

  • Je hebt alleen de lagere aanschaf kosten en zit niet met onderhoud of stemmen
  • Je kunt gebruik maken van een hoofdtelefoon zonder in te leveren op de kwaliteit van het spelen (zoals bij oefenstand van akoestische piano)
  • Je hebt de mogelijkheid om allerlei verschillende instrumenten en klanken na te doen
  • Je kunt er ook extra luidsprekers of opname apparatuur op aansluiten
  • Ze zijn makkelijker te verplaatsen vanwege het lagere gewicht
  • Ze zijn soms zelfs zo compact dat je ze makkelijk mee op reis kan nemen

Nadelen elektrische piano

Het zou niet correct zijn als hier niet ook de nadelen van instrument werden benoemd. Want elk voordeel heeft zijn nadeel, zo simpel is het:

  • Een elektrische piano zal nooit hetzelfde klinken als een akoestische, ook al staan de ontwikkelingen niet stil en wordt het geluid wel dicht benaderd
  • Omdat de ontwikkelingen niet stil staan, daalt de waarde snel. Er is al snel weer een nieuwe en betere versie op de markt
  • Hij heeft een andere uitstraling als een akoestische piano, daar moet je van houden vooral als hij midden in de woonkamer komt te staan

Al met al kun je wel de conclusie trekken dat je als beginner beter kunt investeren in een elektrische piano of keyboard.

Vooral ook omdat het zomaar kan zijn dat je het na een tijdje toch niet ziet zitten om piano te leren spelen.

De aanschaf van een akoestische piano

Als je besloten hebt dat je een akoestische piano in huis wilt halen, dan heb je hiervoor nog enkele opties.

Zo zul je voor jezelf natuurlijk als eerste de keuze moeten maken of het een staande piano of een vleugel wordt. Dit is een hele persoonlijke keuze die vooral met budget, maar ook met de beschikbare ruimte en het niveau van de pianist te maken heeft.

Overigens kun je er ook altijd nog voor kiezen om zowel een digitale als een akoestische piano in huis te halen.

Akoestische piano nieuw kopen

Als je een akoestische piano nieuw koopt dan heb je de zekerheid van weinig onderhoudskosten de eerstkomende jaren.

Het nadeel is natuurlijk dat je de hoofdprijs betaald voor de piano ten opzichte van tweedehands.

Een ander voordeel is dat je in een pianowinkel meerdere piano’s kunt uitproberen. Je kunt dan een goed zicht krijgen van wat je lekker vind spelen, welke klank je mooi vind en wat je een mooie piano vind om te zien.

Nog een voordeel is dat je je bij een gerenommeerde pianowinkel goed kan laten informeren door geschoold personeel.

Mochten de prijzen van een nieuwe piano toch nog boven je budget liggen, kies er dan voor om een piano tweedehands te kopen, of eventueel te huren.

Akoestische piano tweedehands kopen

Eigenlijk werkt het met een tweedehands piano kopen net als met een tweedehands auto kopen. Zorg dat je inzicht krijgt in het uitgevoerde onderhoud.

Daarbij is het leuk als hij onlangs gestemd is, maar dat zegt niets over de algehele staat van de akoestische piano.

Als je hem als occasion van een erkende pianozaak koopt, vraag dan ook altijd of er nog garantie op zit.

En als je bij een particulier koopt is het verstandig iemand mee te nemen die verstand heeft van de techniek van een piano. Iemand die goed piano kan spelen, kan misschien wel vertellen of hij goed speelt, maar dit zegt niet alles over de technische staat van de piano.

Dit is natuurlijk minder van belang bij een piano van 50 euro, maar hoe duurder de piano, hoe groter het risico is dat je loopt.

Je moet zien te voorkomen dat je niet achteraf met hoge onderhoudskosten zit opgescheept.

Akoestische piano huren

Als je nog niet helemaal zeker weet welke akoestische piano je wilt hebben, of als je niet zeker weet of een akoestische piano überhaupt wat voor je is, dan kun je er ook nog voor kiezen om eerst een piano te gaan huren.

Je loopt dan geen risico en kunt er na een half jaar of een jaar weer van af.

Als je dan alsnog beslist dat je de piano wilt kopen, dan kun je vaak de betaalde huur als korting op de aanschaf prijs krijgen.

Click Here to Leave a Comment Below 0 comments